Positief psychologisch perspectief

Wat is positieve psychologie?

Positieve psychologie is de wetenschappelijke studie die zich primair richt op het in kaart brengen en bevorderen van omstandigheden, mechanismen en processen die bijdragen aan optimaal functioneren (‘floreren’) en welbevinden van individuen, groepen, organisaties en de maatschappij als geheel.

Doel is om het inzicht te vergroten in

  • de etiologie van krachten
  • de voorwaarden voor mentale veerkracht
  • de rol van positieve emoties
  • ervaringen en relaties

Begrijpen hoe deze factoren bijdragen aan

  • de fysieke gezondheid
  • subjectief welbevinden
  • optimaal functioneren van individuen, groepen en instituten

Ontwikkelen van effectieve interventies om bovenstaande processen te bevorderen en in stand te houden.

De positieve psychologie kwam in de belangstelling toen Martin Seligman in 1998 voorzitter werd van de belangrijke American Psychological Association.

In de positieve psychologie treffen we begrippen aan als Optimisme, Hoop, Positieve Emoties, Veerkracht, Geluk, Dankbaarheid en Flow.

Flow is volgens Michael Csikszentmihalyi (1990, 1997) een ervaring van absorptie in een activiteit, waarbij het zelfbewustzijn verdwijnt, het tijdsbewustzijn verandert en het handelen een waarde in zichzelf heeft.

Wat is coaching vanuit positief psychologisch perspectief?

Bij deze evidence based (wetenschappelijk onderbouwde) coaching methode is de relatie cliënt-coach centraal en wordt naar mechanismen gekeken die aan de grondslag liggen van de aanwezigheid van welbevinden.

Wat maakt dat iemand zich goed voelt? Aangename relaties aangaat?

Door dieper in te gaan op talenten, waarden, krachten en interesses, wordt via coaching samen gezocht naar de beste oplossingen.

Vanuit de positieve psychologie werden empirisch gevalideerde specifieke assessmentsinstrumenten ontwikkeld om in te zetten. Dit gaat vooral om vragenlijsten die iemands sterke punten inventariseert of iemands kwaliteit van leven in kaart brengt.

Tijdens de coaching wordt er dan ook nagegaan wat goed werkt, waar iemand energie van krijgt en wordt daar verder op gebouwd om het onderste uit de kan te halen.

Dit betekent niet dat er enkel naar leuke, positieve dingen gekeken wordt. Er wordt ook gekeken naar negatieve emoties zoals stress, kleine of grote tegenslagen, …

Coaching is een continu proces tussen twee personen gebaseerd op een fundament van vertrouwen om bewustzijn, vaardigheden en een actieplan op te bouwen dat een gewenste transformatie tot leven brengt.

Specifiek aan een positieve psychologie coach of positieve psychologie beoefenaar is dat hij/zij zijn of haar technieken, methodologieën bijstuurt naargelang nieuwe bevindingen ontdekt worden.

Er wordt vanuit de positieve psychologie een duidelijk holistisch perspectief op de menselijke ontwikkeling gehanteerd.

Theoretische kaders zoals de broaden-and-build theory of positive emotions van Barbara L. Fredrickson kunnen als coachingstraject gebruikt worden.

Toekomstgerichte en concreet resultaatgerichte doelstellingen van de positieve psychologie vindt ook zijn vertaling in modellen die binnen de coaching gehanteerd worden.

Belang van sterke punten

Coaching vanuit een psychologisch perspectief maakt gebruik van een positieve diagnose waarbij de individuele sterke punten, hulpbronnen en successen in kaart gebracht worden en benadrukt van daaruit de individuele mogelijkheden om persoonlijke groei of na een tegenslag posttraumatische groei te bereiken.

Met de Values in Action (VIA) Inventary of Strenghts worden 6 eigenschappen gemeten

  • Wijsheid en kennis
  • Moed
  • Medemenselijkheid
  • Rechtvaardigheid
  • Gematigdheid
  • Spiritualiteit

Deze eigenschappen worden nog eens onderverdeeld in karaktertrekken die krachten genoemd worden.

Positieve emoties

Positieve emoties zijn een belangrijk onderdeel van iemands welzijn en geluk. Relatief kleine stijgingen in positief affect gaan gepaard met betekenisvolle stijgingen in welzijn.

Bij het bevorderen van positief affect en meer algemeen welzijn en geluk worden strategieën ontwikkeld die relatief eenvoudig in het dagelijkse leven toe te passen zijn. Kleine simpele dingen zoals het geven van complimenten, een moment voor zichzelf nemen, doelgericht handelen, fysiek actief zijn, leuke dingen met leuke mensen doen en dergelijke zijn voldoende om gelukkig te worden.

In de coachingspraktijk betekent de bijzondere aandacht voor positieve emoties niet dat je als cliënt het negatieve gaat vermijden of ontkennen. Je gaat als werken aan doelen, daarbij ondersteund door evidentie en inzichten vanuit de positieve psychologie.